Soczewki, które wybierzesz do swoich okularów, są ważniejsze od oprawek, bo wpływają na to, jak komfortowe i bezpieczne będzie używanie okularów. Istnieje wiele różnych opcji soczewek okularowych i ich powłok, dzięki czemu każdy może dopasować rozwiązanie idealnie do swoich potrzeb i stylu życia. W tym poradniku dowiesz się, jak dobrać najlepsze soczewki okularowe, jakie rodzaje soczewek okularowych są dostępne i czym się różnią. Wyjaśnimy, jakie powłoki poprawiają komfort widzenia i chronią oczy w codziennym użytkowaniu. Podpowiemy też, jak dobrać szkła do okularów.
Dlaczego wybór odpowiednich soczewek okularowych jest tak ważny?
Tak naprawdę to wybór odpowiednich soczewek okularowych ma wpływ na cztery najważniejsze czynniki: wygląd, komfort, widoczność i bezpieczeństwo. Wybór odpowiedniego materiału soczewek, ich konstrukcji i dodatkowych powłok to kwestia, którą najlepiej pozostawić specjalistom.
Informacje, które poznasz w tym artykule, tyczą się wszystkich soczewek okularowych przepisywanych przez specjalistów. Możesz z nich korzystać niezależnie od tego, czy potrzebujesz okularów do korygowania krótkowzroczności, dalekowzroczności i/lub astygmatyzmu, a także soczewek progresywnych, bifokalnych i innych soczewek multifokalnych, które pomogą Ci poradzić sobie z prezbiopią.
Materiały wykorzystywane do produkcji soczewki – właściwości i zalety
Soczewki szklane
Na początku rozwoju przemysłu optycznego wszystkie soczewki były wykonywane ze szkła – materiału o bardzo dobrych właściwościach optycznych. Z czasem jednak zaczęto dostrzegać jego istotne wady: szklane soczewki są ciężkie, a przy uderzeniu mogą się łatwo stłuc, co wiąże się z ryzykiem uszkodzenia oka. Dlatego dziś są coraz rzadziej wykorzystywane w okularach na rzecz nowocześniejszych i bezpieczniejszych materiałów, takich jak tworzywa sztuczne.
Soczewki plastikowe
W 1947 roku firma Armolite Lens Company z Kalifornii przedstawiła pierwsze, lekkie soczewki okularowe. Soczewki były wykonane z polimeru plastiku o nazwie CR-39. To skrót od „Columbia Resin 39” (żywica kolumbijska), ponieważ była to 39 próba opracowania plastiku termoutrwardzalnego przez firmę PPG na początku lat 40. XX wieku.
Z uwagi na niską wagę (ważą połowę tego, co szkło), niskie koszty produkcji i doskonałe właściwości optyczne, plastik CR-39 stał się bardzo popularnym materiałem do wytwarzania soczewek. Jest stosowany do dnia dzisiejszego.
Soczewki poliwęglanowe
Na początku lat 70. XX wieku, firma Gentex pokazała pierwsze soczewki z poliwęglanów do okularów ochronnych. W latach 80., soczewki z poliwęglanów stały się o wiele bardziej popularne i stosuje się je do dzisiaj.
Oryginalnie produkowano je na potrzeby wojskowe, do szybek w hełmach dla pilotów Air Force. Wykorzystywano je także do produkcji szkła kuloodpornego w miejscach, gdzie liczy się bezpieczeństwo. Soczewki z poliwęglanu są lżejsze i do 12 razy odporniejsze na uderzenia, niż soczewki z plastiku CR-39. Z tego powodu to materiał używany do okularów dla dzieci i sportowych, a także produkcji bezpiecznego szkła.
Trivex
Nowszy, lekki materiał do produkcji soczewek okularowych, ma podobną odporność jak poliwęglany i nazywa się Trivex. Wyprodukowała go firma PPG i zaprezentowała go w soczewkach okularowych w roku 2001. Dużym plusem tego materiału jest mniejsza tendencja do pojawiania się aberracji chromatycznych, określana jako liczba Abbego.
Jakie szkła wybrać do okularów — współczynnik załamania światła
Czym jest współczynnik załamania światła w soczewkach?To wartość, która pokazuje, jak mocno soczewka załamuje światło i jak szybko światło przez nią przechodzi. Im wyższy współczynnik, tym światło porusza się wolniej, a jego promienie bardziej się zakrzywiają.
Dzięki temu soczewki o wyższym współczynniku mogą być cieńsze, ale nadal dobrze korygować wzrok.
Na przykład:
- plastik CR-39 ma współczynnik 1.498 – światło zwalnia w nim o 50% w porównaniu do próżni,
- soczewki o współczynniku 1.74 są znacznie cieńsze – nawet o 40% w porównaniu do CR-39 przy tej samej mocy.
Jakie szkła wybrać? Jeśli zależy Ci na cieńszych i lżejszych soczewkach, warto rozważyć materiał o wyższym współczynniku załamania światła.
Liczba Abbego
Liczba Abbego to wskaźnik, który mówi, jak bardzo materiał soczewki rozprasza światło. Im niższa liczba Abbego, tym większe ryzyko pojawienia się tzw. aberracji chromatycznej – czyli kolorowych obwódek wokół obiektów, zwłaszcza świateł. Najczęściej widać je na brzegach soczewki, a najmniej – patrząc przez jej środek.
Dla przykładu: szkło optyczne ma wysoką liczbę Abbego (ok. 59), więc prawie nie powoduje takich efektów. Poliwęglany mają niższą wartość (ok. 30), przez co aberracje mogą być bardziej zauważalne.
Soczewki asferyczne
Jeśli chcesz, by soczewki były cieńsze i wyglądały lepiej, wybierz takie o wyższym indeksie załamania światła lub z profilem asferycznym.
Soczewki asferyczne mają krzywiznę, która zmienia się od środka do brzegów. Dzięki temu są bardziej płaskie niż standardowe soczewki, co zmniejsza efekt powiększenia (tzw. efekt lupy) i poprawia wygląd okularów. W niektórych przypadkach poprawiają też widzenie peryferyjne.
Większość cienkich soczewek plastikowych ma właśnie taką budowę. W przypadku soczewek z poliwęglanu czy CR-39 profil asferyczny może zwiększyć ich cenę, ale wpływa korzystnie na komfort i estetykę noszenia.
Jak dobrać szkła do okularów — powłoki antyrefleksyjne
Jak dobrać szkła do okularów? Pamiętaj o specjalnych powłokach. Powłoki antyrefleksyjne (AR) sprawiają, że soczewki sprawują się znacznie lepiej. Powłoka eliminuje odblaski, które zmniejszają kontrast i przeszkadzają w patrzeniu, przede wszystkim w nocy.
Dzięki nim, szkła w okularach staje się mniej widoczne, dlatego możesz łatwiej nawiązać kontakt wzrokowy i nie rozpraszasz innych ludzi odblaskami w swoich okularach. Soczewki pokryte powłokami antyrefleksyjnymi dają mniej odbić, gdy jesteś fotografowany.
Są szczególnie ważne, jeśli wybierasz okulary z materiału o dużym współczynniku załamania światła, ponieważ im jest on wyższy, tym bardziej soczewka odbija światło. Soczewka wykonana z materiału o dużym współczynniku załamania światła odbija do 50% więcej światła, niż soczewka CR-39, dlatego pojawia się na niej znacznie więcej odblasków. Z tego powodu, powinna posiadać warstwę AR.
Ochrona przed promieniowaniem UV
Ciągła ekspozycja na szkodliwe promieniowanie ultrafioletowe (UV) przez całe życie, jest często wiązana z chorobami wzroku, takimi, jak zaćma i zwyrodnienie plamki żółtej.
Z tego powodu, ludzie powinni chronić swoje oczy przed promieniami UV już od wczesnego dzieciństwa. Na szczęście poliwęglany i prawie wszystkie szkła plastikowe o wysokim współczynniku załamania chronią Cię przed prawie 100% promieniowania UV, ze względu na charakterystykę materiału, z jakiego zostały wykonane.
Jeśli wybierasz soczewki wykonane z plastiku CR-39, zwróć uwagę na to, czy są one pokryte dodatkową warstwą zapewniającą odpowiednią ochronę przed promieniowaniem UV.
Szkła fotochromowe. Te soczewki stają się ciemniejsze pod wpływem promieniowania UV i promieniowanie w zakresie światła widzialnego, a w pomieszczeniach znów stają się idealnie (lub prawie idealnie) przejrzyste. Soczewki fotochromowe możesz znaleźć wśród soczewek wykonanych ze wszystkich materiałów i o różnych konstrukcjach.
Podsumowanie – jak dobrać najlepsze soczewki okularowe?
Przy wyborze soczewek nie kieruj się tylko modą i wyglądem oprawek. Zwróć uwagę na:
- materiał soczewki (szkło, plastik CR-39, poliwęglan, Trivex),
- współczynnik załamania światła (im wyższy, tym cieńsze szkło),
- liczbę Abbego (im wyższa, tym mniejsze zniekształcenia kolorów),
- powłoki (antyrefleks, filtr UV, światło niebieskie, hydrofobowe, fotochromowe),
- styl życia (dzieci, kierowcy, sportowcy, osoby z wysoką wadą wzroku).
Czy jako pacjent musisz pamiętać o tych wszystkich czynnikach? Czy musisz wiedzieć, jakie szkła wybrać do okularów? Od tego są specjaliści. Nasz okulista w Gdańsku przeprowadzi odpowiednie badania, które pozwolą na rzetelną ocenę stanu Twojego wzroku. Dzięki temu dobierzesz perfekcyjne szkła do okularów. W naszym centrum pracują specjaliści, w tym okulista dziecięcy w Gdańsku, okulista w Pruszczu Gdańskim, czy optyk w Gdańsku. Zadbaj o swój wzrok ze specjalistami — to sposób na to, by w końcu dobrze widzieć.
Pamiętaj: dobrze dobrane soczewki zapewniają nie tylko komfort i bezpieczeństwo, ale także realnie wpływają na jakość widzenia i zdrowie oczu.